مقدمه
بسیاری از افراد با خستگی طولانیمدت، ریزش مو، خشکی پوست، سردی دستوپا و افزایش وزن مراجعه میکنند؛
اما آزمایش تیروئید آنها «تقریباً طبیعی» است. این حالت اغلب نشاندهنده کم کاری تحت بالینی تیروئید است؛
یعنی مرحلهای که هورمون TSH افزایش یافته اما هورمونهای اصلی تیروئید (T3 و T4) هنوز در محدوده طبیعیاند.
این اختلال یکی از شایعترین مشکلات هورمونی نسل امروز است.
کم کاری تحت بالینی تیروئید دقیقاً چیست؟
غده تیروئید برای تولید انرژی، متابولیسم، تنظیم خلقوخو و عملکرد قلب ضروری است.
در این بیماری:
- TSH بالا میرود
- T3 و T4 نرمال میمانند
یعنی بدن تلاش میکند تیروئید را وادار به کار بیشتر کند.
اگر درمان نشود، در بسیاری افراد به کم کاری تحت بالینی تیروئید تبدیل میشود.
علائم کمکاری تحتبالینی تیروئید
علائم معمولاً مبهم و تدریجی هستند:
- خستگی همیشگی
- خوابآلودگی و سنگینی بدن
- ریزش مو و نازک شدن تارها
- افزایش وزن مقاوم
- یبوست
- خشکی پوست
- اضطراب یا بیحالی
- سردی دستها و پاها
- افت تمرکز و کندی ذهن
در خانمها: سیکل نامنظم و مشکل بارداری نیز دیده میشود.
دلایل شایع در سالهای اخیر (یافتههای جدید)
کمبود ید و سلنیوم
دو عنصر اصلی برای تولید هورمونهای تیروئید.
استرس مزمن
کورتیزول بالا → مهار عملکرد تیروئید.
کمبود خواب
چرخه هورمونی را مختل میکند.
کمبود ویتامینهای D و B12
در بیماران تیروئیدی بسیار شایع است.
رژیمهای سخت و طولانیمدت
باعث افت عملکرد متابولیک و تیروئید میشود.
آزمایشهای لازم برای تشخیصکم کاری تحت بالینی تیروئید
در درمانگاه مشیری، تشخیص کامل شامل:
- TSH
- Free T4
- Free T3
- Anti-TPO (بررسی تیروئید خودایمنی)
- ویتامین D
- B12
- آهن و فریتین
- تست استرس و خواب
این مجموعه تصویر کاملی از وضعیت بیمار ارائه میدهد.
چه کسانی بیشتر در معرض خطره کم کاری تحت بالینی تیروئید؟
- خانمها (۳ برابر بیشتر از مردان)
- افرادی با سابقه خانوادگی بیماری تیروئید
- کسانی که رژیمهای سخت میگیرند
- افراد با استرس بالا
- کسانی که کمبود ویتامین D و B12 دارند
آیا نیاز به درمان دارد؟
بهطور کلی:
اگر TSH بین ۵ تا ۱۰ باشد و علائم وجود داشته باشد
درمان توصیه میشود
آنتیبادی Anti-TPO مثبت باشد احتمال پیشرفت زیاد است
قصد بارداری باشد → درمان ضروری است
بیمار دیابت یا بیماری قلبی داشته باشد درمان کمککننده است
هدف درمان:
برگرداندن انرژی، متابولیسم، خلقوخو و جلوگیری از پیشرفت بیماری.
درمان کم کاری تحت بالینی تیروئید در درمانگاه مشیری
در این مرکز، درمان شامل:
۱) اصلاح کمبودها
ویتامین D – B12 – آهن – سلنیوم
۲) تنظیم خواب و استرس
دو عامل بسیار مهم در بهبود عملکرد تیروئید.
۳) اصلاح تغذیه
پرهیز از رژیمهای سخت، افزایش پروتئین، کاهش قند.
۴) درمان دارویی در موارد لازم
بر اساس TSH، علائم و وضعیت بیمار.
۵) پیگیری ماهانه
برای تنظیم دقیق دوز و جلوگیری از پیشرفت بیماری.
جمعبندی
کمکاری تحتبالینی تیروئید یک اختلال خاموش اما بسیار شایع است که میتواند کیفیت زندگی را کاهش دهد.
تشخیص زودهنگام و برنامه درمانی مناسب، انرژی، تمرکز و متابولیسم بدن را بهطور چشمگیری بهبود میدهد.
