مقدمه
بیش از ۴۰٪ بزرگسالان دچار درجاتی از بیماری لثه هستند، اما بخش بزرگی از آنها هیچوقت متوجه نمیشوند.
چون این بیماری معمولاً بدون درد پیشرفت میکند و تا زمانی که تحلیل لثه یا لقشدن دندانها شروع نشود، علائم جدی ندارد.
اما تحقیقات ۲۰۲۴–۲۰۲۵ نشان دادهاند که بیماری لثه فقط یک مشکل دهانی نیست؛
بلکه با سلامت قلب، دیابت، ایمنی و حتی مغز ارتباط مستقیم دارد.
بیماری لثه پنهان چیست؟
این بیماری شامل التهاب مزمن باکتریایی در اطراف دندانهاست که بهتدریج:
- بافت لثه
- استخوان نگهدارنده دندان
- الیاف اتصالدهنده
را تخریب میکند.
نوع «پنهان» آن، بدون درد و معمولاً فقط با علائم خفیف همراه است.
علائم بیماری لثه پنهان
- خونریزی هنگام مسواک
- بوی بد دهان
- عقبرفتگی لثه
- احساس طعم فلزی
- فاصله افتادن بین دندانها
- حساسیت لثهها
- التهاب یا قرمزی خفیف
- سفت نبودن لثه در اطراف دندان
این علائم ممکن است بسیار خفیف باشند، اما بیماری در عمق لثه پیشرفت میکند.
دلایل بیماری لثه (یافتههای جدید ۲۰۲۵)
۱) باکتریهای دهانی
باکتری Porphyromonas gingivalis یکی از عوامل اصلی است و سمومی تولید میکند که التهاب را تشدید میکند.
۲) میکروبیوم دهان
عدم تعادل فلور دهانی → افزایش التهاب.
۳) مشکلات سیستم ایمنی
افراد با ایمنی ضعیف بیشتر در معرض خطرند.
۴) دیابت
قند خون بالا ترمیم لثه را مختل میکند.
۵) استرس
سطح کورتیزول بالا → التهاب و تخریب لثه.
۶) کمبود ویتامینها
خصوصاً ویتامین C، D و امگا ۳.
۷) خشکی دهان
کاهش بزاق → رشد باکتریها بیشتر.
ارتباط بیماری لثه با سلامت عمومی
یافتههای مهم علمی:
بیماری قلبی
باکتریهای دهان میتوانند وارد خون شده و التهاب عروقی ایجاد کنند.
سلامت مغز
سموم باکتری P. gingivalis در مغز بیماران آلزایمر یافت شده است.
دیابت
التهاب لثه کنترل قند خون را سختتر میکند.
بارداری
خطر زایمان زودرس در مادران با بیماری لثه بیشتر است.
تشخیص بیماری لثه در درمانگاه مشیری
ارزیابی لثه و عمق پاکِت
بررسی تحلیل لثه
بررسی خونریزی و التهاب
عکس رادیوگرافی برای تحلیل استخوان
ارزیابی میکروبیوم دهان (در صورت نیاز)
بررسی بیماریهای همراه مثل دیابت
درمان بیماری لثه
۱) جرمگیری عمیق (Scaling & Root Planing)
پاکسازی زیر لثه و حذف باکتریها.
۲) آنتیبیوتیک موضعی یا سیستمیک
در موارد التهاب شدید.
۳) لیزر درمانی لثه
کاهش التهاب و ترمیم سریعتر.
۴) اصلاح میکروبیوم دهان
استفاده از دهانشویههای خاص، پروبیوتیک دهانی.
۵) ترمیم تحلیل لثه
در موارد پیشرفته با پیوند بافت.
۶) بهبود تغذیه
ویتامین C – D – امگا ۳ برای کاهش التهاب.
۷) اصلاح بهداشت دهان
مسواک، نخدندان، واترجت.
رویکرد درمانگاه مشیری
بررسی تخصصی لثه و ارزیابی کامل بافتهای نگهدارنده
درمان مرحلهای با آخرین روشهای پریودنتال
اصلاح میکروبیوم دهان
آموزش بهداشت صحیح
پیگیری دقیق برای جلوگیری از عود بیماری
جمعبندی
بیماری لثه پنهان یک التهاب خاموش است که اگر زود درمان نشود، میتواند به تحلیل لثه، لق شدن دندانها و حتی مشکلات سیستمیک منجر شود.
تشخیص زودهنگام و درمان اصولی، بهترین راه برای حفظ سلامت دهان و کل بدن است.
