مقدمه
بسیاری از افراد دچار سردردهای دورهای، قرمزی پوست، خارش، نفخ، تپش قلب یا اضطراب بعد از غذا میشوند؛
اما آزمایش خون آنها طبیعی است و علت مشخصی پیدا نمیکنند.پژوهشهای ۲۰۲۴–۲۰۲۵ نشان دادهاند که یکی از دلایل مهم این علائم، عدم تحمل هیستامین (Histamine Intolerance) است؛
اختلالی که در آن بدن نمیتواند هیستامین موجود در غذاها را بهخوبی تجزیه کند.
هیستامین چیست؟
هیستامین یک ماده طبیعی در بدن است و نقشهای مهمی دارد:
- تنظیم ایمنی
- کنترل خواب و بیداری
- نقش در هضم
- انتقال پیام عصبی
بدن معمولاً هیستامین اضافی را با آنزیمی به نام DAO تجزیه میکند.
وقتی DAO کم باشد → هیستامین در خون بالا میرود → علائم ظاهر میشوند.
علائم عدم تحمل هیستامین
علائم بسیار متنوع و شبیه بیماریهای دیگر هستند:
سردرد یا میگرن
قرمزی صورت، خارش، کهیر
نفخ، دلپیچه، اسهال یا یبوست
تپش قلب بعد از غذا
اضطراب یا بیقراری
آبریزش بینی بدون سرماخوردگی
بیخوابی
افت فشار بعد از غذا
خستگی شدید
این علائم معمولاً ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت بعد از خوردن غذا ظاهر میشوند.
دلایل علمی عدم تحمل هیستامین (یافتههای ۲۰۲۵)
۱) کاهش آنزیم DAO
به دلیل ژنتیک، التهاب روده یا داروها.
۲) مشکلات میکروبیوم روده
باکتریهای خاص هیستامین تولید میکنند → هیستامین خون بالا میرود.
۳) غذاهای حاوی هیستامین بالا
مثل گوجه، بادمجان، موز، سوسیس، ماهی کنسروی، پنیر کهنه.
۴) مشکلات کبد
در متابولیسم هیستامین نقش دارد.
۵) استرس مزمن
ترشح هیستامین و حساسیت عصبی را افزایش میدهد.
آزمایشهای تشخیصی (در درمانگاه مشیری)
- آزمایش آنزیم DAO
- بررسی التهاب روده
- تستهای آلرژی
- ارزیابی میکروبیوم
- ویتامین B6، مس و متیلاسیون
- تستهای کبد
- بررسی سطح هیستامین در خون (در مراکز خاص)
تشخیص ترکیبی است؛ تنها یک تست کافی نیست.
درمان علمی عدم تحمل هیستامین
۱) اصلاح تغذیه
کاهش غذاهای پرهیستامین مثل:
گوجه – بادنجان – سس سویا – پنیرهای کهنه – ماهی کنسروی – موز – شکلات
افزایش غذاهای کمهیستامین مثل:
کاهو، کدو، سیب، گلابی، برنج، مرغ تازه، سیبزمینی
۲) بهبود روده و میکروبیوم
- پروبیوتیکهای خاص
- ترمیم التهاب روده
- کاهش غذاهای تحریککننده
۳) مکملهای تخصصی
تحت نظر پزشک:
- ویتامین B6
- آنزیم DAO
- کوئرستین (ضد هیستامین طبیعی)
- ویتامین C
۴) مدیریت استرس
هیستامین با استرس و کورتیزول رابطه مستقیم دارد.
رویکرد درمانگاه مشیری در عدم تحمل هیستامین
ارزیابی کامل تغذیه و علائم
بررسی آنزیم DAO و میکروبیوم
برنامه غذایی اختصاصی کمهیستامین
مکملهای مناسب
درمان التهاب روده
پیگیری دقیق تا رفع علائم
جمعبندی
عدم تحمل هیستامین یک اختلال مهم و ناشناخته است که میتواند علت مشترک سردرد، نفخ، بیخوابی و حساسیت پوستی باشد.
تشخیص درست و اصلاح سبک زندگی، روده و تغذیه میتواند علائم را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
