مقدمه
آنفلوآنزای فصلی هر سال میلیونها نفر را در سراسر جهان درگیر میکند.
با این حال، اگرچه بسیاری از افراد این بیماری را خفیف تلقی میکنند، اما آمارها نشان میدهد که آنفلوآنزا میتواند منجر به بستری، عوارض جدی و حتی مرگ شود؛ بهویژه در گروههای خاص.
در این میان، سؤال مهم این است:
چرا شدت آنفلوآنزا در افراد مختلف یکسان نیست؟
آنفلوآنزای فصلی چیست؟
آنفلوآنزا یک عفونت ویروسی حاد دستگاه تنفسی است که عمدتاً توسط ویروسهای آنفلوآنزا نوع A و B ایجاد میشود.
نکته قابل توجه این است که این ویروسها بهطور مداوم دچار جهش میشوند؛ به همین دلیل ایمنی ایجادشده در سالهای قبل، محافظت کامل ایجاد نمیکند.
در نتیجه، ویروس میتواند بهراحتی از طریق مسیرهای زیر منتقل شود:
- قطرات تنفسی
- تماس با سطوح آلوده
- تماس نزدیک با فرد بیمار
تفاوت آنفلوآنزا با سرماخوردگی
آنفلوآنزا معمولاً با شروع ناگهانی و علائم شدید همراه است، از جمله:
- تب بالا
- لرز
- درد شدید عضلات
- سردرد
- ضعف و بیحالی شدید
- سرفه خشک
در مقابل، سرماخوردگی اغلب خفیفتر، تدریجیتر و بدون تب شدید بروز میکند.
چرا برخی افراد شدیدتر بیمار میشوند؟
شدت آنفلوآنزا به عوامل متعددی بستگی دارد. در ادامه، مهمترین آنها را بررسی میکنیم:
۱) عملکرد سیستم ایمنی
در حالت طبیعی، سیستم ایمنی قوی میتواند ویروس را سریعتر مهار کند.
اما در افراد دارای نقص ایمنی، ویروس فرصت بیشتری برای تکثیر و آسیبرسانی دارد.
۲) سن
بهطور خاص، گروههای زیر بیشتر در معرض عوارض هستند:
- کودکان زیر ۵ سال
- سالمندان بالای ۶۵ سال
۳) بیماریهای زمینهای
علاوه بر سن، وجود بیماریهای زمینهای نقش مهمی دارد. آنفلوآنزا در افراد مبتلا به موارد زیر شدیدتر است:
- دیابت
- بیماری قلبی
- بیماریهای ریوی
- بیماریهای کلیوی
- چاقی
- ضعف سیستم ایمنی
۴) کمبودهای تغذیهای
از سوی دیگر، کمبود ویتامین D، روی و آهن میتواند پاسخ ایمنی بدن را تضعیف کند.
۵) استرس و کمخوابی
در نهایت، استرس مزمن و خواب ناکافی با افزایش التهاب و کاهش قدرت دفاعی بدن همراه هستند.
عوارض احتمالی آنفلوآنزای فصلی
در موارد شدید، آنفلوآنزا میتواند منجر به عوارض جدی شود، از جمله:
- ذاتالریه ویروسی یا باکتریایی
- تشدید بیماریهای قلبی و ریوی
- کمآبی شدید بدن
- نارسایی تنفسی
- بستری در بخش مراقبتهای ویژه
تشخیص آنفلوآنزا چگونه انجام میشود؟
معمولاً تشخیص بر اساس ترکیبی از موارد زیر انجام میشود:
- علائم بالینی
- سابقه تماس
- تستهای سریع آنفلوآنزا (در صورت نیاز)
با این حال، در بسیاری از موارد، تشخیص بالینی کفایت میکند.
درمان آنفلوآنزای فصلی
درمان آنفلوآنزا اغلب حمایتی است و شامل:
- استراحت کافی
- مصرف مایعات
- کنترل تب
- تغذیه مناسب
علاوه بر این، در برخی بیماران پرخطر، داروهای ضدویروسی طبق نظر پزشک تجویز میشود که اگر زود شروع شوند، میتوانند شدت بیماری را کاهش دهند.
پیشگیری علمی از آنفلوآنزا
۱) واکسن آنفلوآنزا
مهمترین راه پیشگیری، واکسیناسیون سالانه است؛ بهویژه برای گروههای پرخطر.
۲) بهداشت فردی
همچنین، رعایت موارد زیر ضروری است:
- شستن منظم دستها
- استفاده از ماسک در فصول پرخطر
- اجتناب از تماس نزدیک با افراد بیمار
۳) تقویت سیستم ایمنی
در کنار این موارد، اقدامات زیر نقش مهمی دارند:
- خواب کافی
- کاهش استرس
- تغذیه متعادل
- اصلاح کمبودهای تغذیهای
رویکرد درمانگاه مشیری
در درمانگاه مشیری:
- بیماران پرخطر بهصورت هدفمند شناسایی میشوند
- آموزش پیشگیری و مراقبتهای فصلی ارائه میگردد
- علائم دقیق و مرحلهبهمرحله ارزیابی میشود
- پیگیری برای جلوگیری از عوارض انجام میشود
جمعبندی
در مجموع، آنفلوآنزای فصلی یک بیماری ساده برای همه افراد نیست.
بنابراین، شناخت عوامل خطر، پیشگیری اصولی و مراجعه بهموقع میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند و دوره بیماری را کوتاهتر سازد.
منابع علمی معتبر (References)
- World Health Organization – Influenza (Seasonal)
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
- Mayo Clinic – Influenza (Flu)
- The Lancet – Influenza burden and prevention
- National Institutes of Health (NIH)
